7143 Sayılı Yasa Kapsamında Yapılandırılan Oda Aidat Borçlarının 5.taksit Son Ödeme Tarihi: 30 Kasım 2018!

6102 SAYILI TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE TASDİKLENMESİ VE TUTULMASI ZORUNLU DEFTERLER

6102 SAYILI TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE

6102 SAYILI TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE TASDİKLENMESİ VE TUTULMASI ZORUNLU DEFTERLER
 
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 64.maddesinin 3 ve 4. Fıkralarına göre aşağıdaki defterlerin tasdik edilmesi zorunludur.
 
TTK Madde 64/3: Fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile dördüncü fıkrada sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır.
Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen faaliyet dönemlerinde de açılış onayı yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. Yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin üçüncü ayının sonuna kadar notere yaptırılır. Ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılışı ticaret sicili müdürlükleri tarafından da onaylanabilir. Açılış onayının noter tarafından yapıldığı hâllerde noter, ticaret sicili tasdiknamesini aramak zorundadır.
Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter onayı aranmaz. Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir.
TTK 64/4: Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir.
 
Değerli meslektaşlarım yukarıda defterlerle ilgili maddeyi aynen yazdım. Buradan da anlaşılacağı gibi tüm işletmeler için zorunlu tutulacak ve tasdiklenecek defterler: madde 64/3; Yevmiye, Kebir ve Envanter defterleridir. Ayrıca tüzel kişi işletmeler için de (64/4) pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri olmak üzere şahıs işletmelerinde 3, tüzel kişi işletmelerde ise 6 adet defter tutulacak ve noter tarafından tasdiklenecektir.
 
TTK Madde 64/5; Bu Kanuna tabi gerçek ve tüzel kişiler, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu•nun defter tutma ve kayıt zamanıyla ilgili hükümleri ile aynı Kanunun 175 inci ve mükerrer 257 nci maddelerinde yer alan yetkiye istinaden yapılan düzenlemelere uymak zorundadır. Bu Kanunun defter tutma, envanter, mali tabloların düzenlenmesi, aktifleştirme, karşılıklar, hesaplar, değerleme, saklama ve ibraz hükümleri 213 sayılı Kanun ile diğer vergi kanunlarının aynı hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına, vergi kanunlarına uygun olarak vergi matrahının tespit edilmesine ve buna yönelik mali tabloların hazırlanmasına engel teşkil etmez.
 
dV.U.K. Madde 175- Mükellefler bu kısımda yazılı maksat ve esaslara uymak şartıyla, defterlerini ve muhasebelerini işlerinin bünyesine uygun olarak diledikleri usul ve tarzda tanzim etmekte serbesttirler.
Ancak, Maliye Bakanlığı; muhasebe standartları, tek düzen hesap planı ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bunları mükellef, şirket ve işletme türleri itibariyle uygulatmaya ve buna ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Ticaret Kanunu’nun ticari defterler hakkındaki hükümleri mahfuzdur.
Maliye Bakanlığı, muhasebe kayıtlarını bilgisayar programları aracılığıyla izleyen mükellefler ile bu bilgisayar programlarını üreten gerçek ve tüzel kişilerce uyulması gereken kuralları ve bilgisayar programlarının içermesi gereken asgari hususlar ile standartları ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
YETKİ
VUK Mükerrer Madde 257
1. Mükellef ve meslek grupları itibariyle muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya; bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp dağıtmaya veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya, bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya…,
Şeklinde devam etmektedir.
 
6102 sayılı TTK nun:64/5. Maddesi ile V.U.K.’na atıf yapılarak Mükerrer 257 maddesine göre Maliye Bakanlığını yukarıda sayılanlar dışında tutulması zorunlu başka defter belirlemeye yetkili kılmıştır. Bu çerçeveden bakıldığında Maliye Bakanlığı aksine bir karar vermez ise ayrıca İşletme Defterinin ve Serbest Meslek Defterinin tutulabileceği görülmektedir. Ancak kişisel kanaatim biraz beklenmesi yönündedir. Çünkü ilgili kurumların çok kısa bir süre içinde bununa ilgili bir tebliğ düzenleyeceği ümidindeyim.
Bütün bunların sonucunda;
Birinci sınıf işletmeler: yevmiye, kebir ve envanter,
Tüzel kişi işletmeler:  yevmiye, kebir, envanter, ortak pay, yönetim kurulu karar defteri, limitet şirketler için müdürler kurulu, genel kurul toplantı ve müzakere defteri,
İkinci sınıf İşletmeler: işletme defteri,
Serbest Meslek Erbabı: Serbest Meslek Defteri
VUK na göre tutulması gereken diğer defterler:
Madde 197: İmalat Defteri, bu defter 7B seçeneğini kullanan imalatçılar için zorunludur. 7A seçeneğini kullanan imalatçılar için gerekmez.
Madde 200: Bitim İşleri Defteri
Damga Vergisi Mükellefleri için Damga Vergisi Defteri
Ve yine işletme tipine göre VUK nun 220 maddesinde belirtilen diğer defterleri
 
tasdiklenmek ve tutulmak zorunluğu vardır.
Açılış tasdikleri kullanmaya başlanmadan önce ve devam eden mükellefiyette ise kullanılacağı dönemin ilk ayından önceki ayda denilerek Aralık ayı içinde yapılması emredilmektedir. Burada ara tasdikten hiç bahsedilmemektedir. O nedenle ara tasdik yaptıracaklar bu dönem için yaptırmamaları ve aralık ayı sonuna kadar normal defter tasdik ettirmeleri önerilir.
 
Bu defterlerden yevmiye ve yönetim kurulu karar defterinin her yıl kapanış tasdiklerinin yapılması zorunludur. Aksi halde para cezası ile karşılaşılacaktır. Kapanış tasdikleri hesap dönemini takip eden 3. Ayın sonu denilerek 31 Marta kadar kapanış onaylarının yapılması zorunludur.
Ayrıca ortak pay ve genel kurul toplantı ve müzakere defterleri ilk kuruluşta açılış tasdiki yapılır ve bitene kadar kullanılabilir. Sadece bu defterler için her yıl açılış tasdikinin yapılması zorunlu değildir.
Kebir defterinin de tasdiki zorunludur. Bu yıldan itibaren kebir defteri mutlaka tasdik edilmelidir.
 
İşletme ve serbest meslek defterinin TTK da sayılmama sebebi ise bu defterlerde işletmenin gerçek durumunun izlenememesi ve işletme hakkında bir bilgi edinilememesidir. Bilindiği üzere bu defterlerde borç, alacak, çek, senet, banka gibi hesapların olmaması, sadece vergi için tutuluyor olması TTK’nu ilgilendirmemektedir. Keza aşağıda 64/1 madde ile tutulacak defterlerin özelliği yazmaktadır.
 
TTK madde 64/1: Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle malvarlığı durumunu, Türkiye Muhasebe Standartlarına ve 88 inci madde hükümleri başta olmak üzere bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır.
Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.
Yukarıda görüldüğü üzere TTK başka bir şey diyor, TTK 64/5 ile VUK’a atıfta bulunarak yetki devri yapıyor. Bu konuda VUK başka bir şey söylüyor derken kafalarımız karışıyor, farklı yorumlar ortaya atılıyor. Hatta eğer işletme defteri tasdiklenirse TTK’nın defter tutma hükümlerine uyulmadığı için TTK’daki defter tutmama ile ilgili cezaların verilebileceği söylenmektedir. Farklı kanunlarda farklı tanımların kaldırılması ve yeknesaklık yapılarak uygulama birliği sağlanması uygun olacaktır.
 
Sonuç olarak; Yevmiye, Kebir, Envanter, Ortak Pay, Yönetim Kurulu Karar, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, İkinci sınıf işletmelerde İşletme Defteri, Serbest Meslek Erbaplarında Serbest Meslek Defteri tasdiklenmesi ve tutulması şarttır. İşletme ve serbest meslek defteri VUK’a göre tutulacak defterlerdir. TTK bu defterleri tanımlamamıştır.
Bu Yıla mahsus olmak üzere, Yevmiye, Kebir, Envanter, Ortak Pay, Yönetim Kurulu Karar, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve VUK’a göre tutulacak İşletme ve Serbest Meslek Defteri ile VUK madde 220 de sayılan defterler tasdiklenecektir.
Bundan sonraki yıllar: Yevmiye, Kebir, Envanter, Yönetim Kurulu Karar Defterleri ve VUK’a göre tutulacak İşletme ve Serbest Meslek Defterleri olmak üzere (VUK madde 220 deki defterler) tasdik ve tutulma zorunluluğu vardır.